Twee beurzen voor onderzoek biomoleculaire motoren

13 november 2009

Het FOM-Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen heeft van Stichting FOM een FOm/v stimuleringsbeurs gekregen om Veni-laureaat dr. Anouk Rijs in dienst te houden. Het bedrag van ruim € 200.000,- wordt verstrekt op voorwaarde dat Rijs een vaste aanstelling krijgt als senior onderzoeker. De beurs is onderdeel van het FOm/v-Stimuleringsprogramma, dat is ingesteld om meer vrouwelijke fysici te behouden voor de wetenschap. Daarnaast ontvangt Rijs zelf de Athena-premie van NWO-Chemische Wetenschappen. De CW Athena-premie is vernoemd naar Athene, de Griekse godin van de wijsheid. Het bedrag van € 100.000,- wordt verstrekt voor een periode van maximaal drie jaar.

Dankzij de toegekende FOm/v beurs zal fysisch chemicus Anouk Rijs haar onderzoek kunnen uitbreiden; van het aansturen en karakteriseren van kunstmatige moleculaire motoren maakt ze een stap naar biologische moleculaire motoren. Deze biomoleculaire motoren liggen aan de basis van vele biologische processen zoals transport tussen en binnen cellen, productie en opslag van energie, en scheiding van chromosomen tijdens de mitose en meiose. Anouk Rijs zal, met behulp van de vrije elektronen infraroodlaser FELIX van FOM-Instituut Rijnhuizen, de structuur en dynamica van het actieve centrum van enkele biomoleculaire motoren (zoals F0F1-ATPase en kinesine) in kaart brengen. Dit gebeurt door in te zoomen op het actieve deel van de biomoleculaire motor. Tijdens het onderzoek zal Rijs onderscheid maken tussen eigenschappen die inherent zijn aan het actieve centrum, en eigenschappen die worden veroorzaakt door de biologische omgeving. Hierdoor ontstaat een beter beeld van de processen die aan de basis staan van de beweging van deze biologische moleculaire motoren.

Met de Athena premie van NWO wordt een OiO-positie gecreëerd (Onderzoeker in Opleiding), waarin de OiO zich zal richten op één van de biomoleculaire motoren. Focus van dit promotieonderzoek is het karakteriseren van de structuur van het actieve deel waar ATP zich bindt, en onderzoeken hoe die structuur verandert tijdens de omzetting van ATP in ADP.

Foto's

Anouk Rijs in het laboratorium van het FOM-Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen
(foto: Alex Poelman)