Wetenschappelijke inbreng bij Klimaattafel Industrie

April 29th 2019

Op 11 april 2019 organiseerde de vaste Tweede Kamer-commissie voor Economische Zaken en Klimaat een gesprek over de Klimaattafel Industrie. Wetenschappers waaronder DIFFER-directeur Richard van de Sanden gaven daarin hun visie op de aanpak van de energietransitie. "Er is nog veel onderzoek en ontwikkeling nodig."

Het Nederlandse Klimaatakkoord legt vast dat ons land in 2050 volledig duurzaam moet zijn. "Ook de industrie moet daarom vergroenen", stelt Richard van de Sanden tijdens zijn bijdrage aan de Klimaattafel Industrie. "Dat betekent bijvoorbeeld overgaan op groen waterstof, dat we maken uit schone elektriciteit. Die techniek is nog niet volwassen, maar Nederland is sterk in de kennis en kunde die je daarvoor nodig hebt. Het is een typisch cross-sectoraal probleem: je hebt specialisten nodig uit energie, chemie en maakindustrie. In de Brainport-regio is die combinatie aanwezig. Zo'n programma vraagt wel richting en regie vanuit de overheid. Zodat we ook kunnen investeren in de mensen die deze techniek moeten ontwikkelen."

 

Deltawerken

Richard van de Sanden betoogt dat de energietransitie kansen biedt. "Er speelt hier méér dan telkens maar te vragen wat het gaat kosten. Het gaat over onze leefwereld, dát is de reden voor de energietransitie. Die realistische boodschap moet eens echt worden uitgedragen aan het Nederlandse publiek, dat dit gewoon een kostbare kwestie gaat zijn. Dat heeft er ook mee te maken dat we veel te laat zijn begonnen, en dat er vanuit de overheid te weinig regie is op deze missie.

"Denk maar terug aan toen we begonnen aan de Deltawerken in 1955. Toen vroeg niemand: wat is de business case? Er was een wens, een eis: we moeten hier veilig leven in Nederland. We hebben hier nu met dezelfde situatie te maken."

"Vragen om de business case van de energietransitie is in de huidige situatie niet aan de orde. Prijzen van groen waterstof zijn bijvoorbeeld nog altijd een factor tien te hoog. Er is geen infrastructuur om nu op grote schaal waterstof uit te rollen, daar is nog heel veel ontwikkeling en opschaling voor nodig."

Systeemanalyse

"Bij de totstandkoming van het Klimaatakkoord zaten vooral belangenverenigingen en industrie aan tafel", vertelt Van de Sanden. "De wetenschap was de grote afwezige. Ook in de parallele 'bijzettafels' is fact-based advies niet van de grond gekomen."

"Pak bijvoorbeeld de wens om met hoge spoed van aardgas af te stappen. Geen aardgas meer winnen in Groningen: goed idee. Maar we moeten niet op stel en sprong overstappen op elektrische warmtepompen zonder dat we daarvoor voldoende hernieuwbare elektriciteit hebben."

"Willen we de energietransitie serieus aanpakken, dan moet de overheid een onafhankelijke systeemanalyse uit laten voeren door een echt onafhankelijk orgaan ondersteund door onderzoekers bij universiteiten en instituten. Alleen met zo'n routekaart weten we welke stappen er wanneer nodig zijn om ons land te verduurzamen."